Circulair renoveren begint met kijken naar wat er al is
Biobased bouwen is sterk in opkomst. Hout, hennep, vlas en andere hernieuwbare grondstoffen krijgen terecht steeds meer aandacht. Tegelijkertijd groeit het besef dat verduurzaming niet alleen gaat over waarmee we nieuw bouwen, maar ook over wat we in bestaande gebouwen kunnen behouden.
Dat is misschien wel een van de belangrijkste principes van circulair renoveren: voordat we iets vervangen, eerst onderzoeken of we het bestaande materiaal of gebouwonderdeel langer kunnen gebruiken.
In de whitepaper Bouwen aan de toekomst van Change Inc. komt dit duidelijk naar voren. Bij het circulaire renovatieproject Kantoor vol Afval van onder andere het Rijksvastgoedbedrijf werd circa 90 procent van het bestaande materiaal hergebruikt. Daarbij werden niet alleen beton, staal en binnenwanden behouden, maar wordt ook het hergebruik van vensters specifiek genoemd.
Dat roept bij ons een interessante vraag op:
Waarom vervangen we bij de energetische renovatie van gebouwen nog zo vaak bestaand glas dat technisch nog prima functioneert?
Van vervangen naar upgraden
Glas vormt een belangrijk onderdeel van de gebouwschil. Zeker bij oudere gebouwen kunnen de thermische prestaties ervan achterblijven bij wat we tegenwoordig wenselijk vinden.
De traditionele oplossing is duidelijk: het bestaande glas verwijderen en vervangen door beter isolerend glas.
Maar vervangen heeft ook consequenties. Het oude glas moet worden verwijderd en afgevoerd, nieuw glas moet worden geproduceerd en getransporteerd en afhankelijk van de situatie kunnen ook kozijnen, detailleringen of andere onderdelen moeten worden aangepast.
Daarom is het interessant om vóór vervanging een andere vraag te stellen:
Kunnen we het bestaande glas behouden en de prestaties ervan verbeteren?
Dat is het principe achter GlassShield.
Bestaand glas wordt onderdeel van de oplossing
GlassShield is een transparante thermische retrofit-oplossing die op bestaand glas wordt aangebracht. Het glas hoeft daardoor bij geschikte toepassingen niet uitsluitend vanwege de gewenste energetische verbetering te worden vervangen.
In plaats van:
verwijderen → afvoeren → nieuw produceren → transporteren → opnieuw plaatsen
ontstaat een andere benadering:
behouden → upgraden → langer gebruiken.
Dat is een wezenlijk andere manier van kijken naar verduurzaming.
GlassShield is daarbij geen biobased bouwmateriaal. En dat willen we ook niet suggereren.
De bijdrage ligt op een ander terrein: levensduurverlenging, materiaalbehoud en het verbeteren van bestaand vastgoed met zo min mogelijk ingrepen.
Circulariteit begint vóór hergebruik
Bij circulair bouwen denken we vaak aan het demonteren van materialen om ze vervolgens ergens anders opnieuw te gebruiken.
Maar er zit eigenlijk nog een stap vóór hergebruik:
voorkomen dat een goed functionerend onderdeel überhaupt uit een gebouw verwijderd hoeft te worden.
Ook in de whitepaper van Change Inc. wordt het verminderen van materiaalgebruik expliciet genoemd als een van de strategieën om de CO₂-uitstoot tijdens de bouwfase te verlagen. Daarnaast worden hergebruik van bouwmaterialen en betere isolatie als belangrijke onderdelen van de verduurzamingsopgave genoemd.
Juist op het snijvlak van die onderwerpen wordt retrofit interessant.
Niet alles wat energetisch achterblijft, hoeft automatisch afval te worden.
Bijzonder interessant voor bestaand en monumentaal vastgoed
Deze manier van denken wordt nog relevanter bij gebouwen waar vervanging ingrijpend, kostbaar of esthetisch ongewenst is.
Denk aan monumenten, historische panden, scholen, hotels, kantoren en ander bestaand vastgoed.
Bij monumentale gebouwen speelt bovendien nog een ander belang: behoud van de oorspronkelijke uitstraling en bestaande bouwkundige elementen.
Daar kunnen duurzaamheid en monumentenzorg elkaar juist versterken.
Wanneer bestaand glas behouden kan blijven en tegelijkertijd de thermische prestaties kunnen worden verbeterd, ontstaat een renovatiestrategie waarbij niet alleen naar energie wordt gekeken, maar ook naar materiaalbehoud, uitstraling en levensduur.
Niet alleen kijken naar de energie ná renovatie
De verduurzaming van gebouwen wordt vaak beoordeeld vanuit het energiegebruik nadat een maatregel is uitgevoerd.
Dat is logisch, maar niet het hele verhaal.
Ook de materialen die voor een renovatie nodig zijn, hebben een milieu-impact. De whitepaper wijst erop dat de bouwsector daarom steeds nadrukkelijker naar de volledige levenscyclus van gebouwen moet kijken. Volgens de beschreven ontwikkeling rond EPBD IV moeten lidstaten vanaf 2030 gaan sturen op de klimaatimpact gedurende de gehele levenscyclus, inclusief materiaalgebonden uitstoot.
Dat maakt een bredere afweging steeds relevanter:
Wat levert een renovatiemaatregel energetisch op én hoeveel nieuwe materialen zijn ervoor nodig?
Daar hoort ook de vraag bij hoeveel bestaande materialen behouden kunnen blijven.
Eerst behouden, dan vervangen
Biobased materialen gaan een belangrijke rol spelen in de verduurzaming van de bouw. Hergebruik eveneens. Maar circulariteit vraagt volgens ons om nóg een principe:
kijk eerst of je kunt behouden wat er al is.
Pas wanneer behoud technisch of economisch niet verantwoord is, komt vervanging in beeld.
Voor glas betekent dat dat gebouweigenaren, architecten, vastgoedbeheerders en verduurzamingsadviseurs niet automatisch hoeven te beginnen met de vraag:
“Door welk glas moeten we dit vervangen?”
Een betere eerste vraag kan zijn:
“Kunnen we het bestaande glas zó verbeteren dat het kan blijven zitten?”
De materiaalstroom die niet ontstaat
Het interessante aan circulair renoveren is dat innovatie niet altijd zichtbaar hoeft te zijn.
Soms zit de innovatie juist in wat je niet doet.
Geen goed materiaal voortijdig verwijderen.
Geen onnodige vervanging.
Geen ingrijpende verbouwing wanneer een retrofit mogelijk is.
GlassShield is vanuit die gedachte een manier om bestaand glas een volgende fase in zijn levensduur te geven.
Niet door het gebouw opnieuw op te bouwen, maar door beter te benutten wat er al aanwezig is.
Want misschien is de meest circulaire ruit uiteindelijk wel de ruit die je niet hoeft te vervangen.
Over GlassNext
GlassNext richt zich op innovatieve oplossingen voor het verduurzamen van bestaand glas en bestaande gebouwen. Met GlassShield kan bestaand glas worden opgewaardeerd zonder dat volledige vervanging van het glas noodzakelijk is.
Wil je weten of GlassShield toepasbaar is binnen een renovatie-, verduurzamings- of monumentaal project? Neem contact met ons op voor een technische beoordeling of een proefopstelling.
Bron
Change Inc., Whitepaper Bouwen aan de toekomst: de belangrijkste trends in biobased en circulair bouwen, 2026.
